Aktüer Hesabı Nedir, Neden Önemli
01.05.2026 · 4 dk okuma
Aktüer hesabı; yaşam tablosu, faiz indirimi ve gelir artışı varsayımlarıyla yapılan tazminat hesabı yöntemidir. Bilirkişi (genelde aktüerya uzmanı) düzenler. PMF yaşam tablosu ve TÜFE projeksiyonu temel parametrelerdir.
Aktüer Hesabının Amacı
Tazminat tek seferde ödenir, ancak zarar uzun yıllar boyunca devam eder. Aktüer hesabı bu çelişkiyi çözer: gelecekteki tüm zararları bugünkü değere getirip tek tutarda ifade eder. Mahkeme bu hesaba dayanarak kararı verir.
Temel Parametreler
- PMF (Population Mortality Factor) Yaşam Tablosu: Yaş bazında ölüm olasılığı.
- Aylık veya yıllık net gelir: Vergi beyannamesi, SGK kazançları.
- Maluliyet oranı: Sağlık kurulu raporu (%X).
- Kalan iş ömrü: Standart iş ömrü − mevcut yaş.
- Gelir artışı varsayımı: TÜFE projeksiyonu, sektörel artış.
- Faiz indirim oranı (Diskonto): Reel faiz, genelde %1-3.
Hesap Akışı
- Yıllık net gelir tespit edilir
- Maluliyet oranı uygulanarak yıllık kayıp bulunur
- Kalan iş ömrü kadar yıl boyunca proje yapılır
- Her yılın gelir artışı eklenir
- Her yılın gelecek değeri bugünkü değere indirilir (diskonto)
- Toplam tek tutar elde edilir
Diskonto Etkisi
Diskonto sayesinde gelecek tazminat bugünkü düşük değer olarak çıkar. Örneğin %2 reel faiz oranı 30 yıllık tazminatın yaklaşık %30-40 azalmasını sağlar. Bu, tek seferde alınan paranın faiz getireceği varsayımına dayanır.
Bilirkişi Raporu İncelemesi
Aktüer raporu incelenirken kontrol edilecek noktalar:
- Yaşam tablosu güncel mi (TUİK 2026 verileri)
- Gelir artışı varsayımı makul mü
- Diskonto oranı reel mi (enflasyondan arındırılmış)
- Kalan iş ömrü doğru hesaplandı mı
- Maluliyet oranı uygulaması doğru mu
İtiraz Yolu
Rapor tebliğinden 2 hafta içinde yazılı itiraz (HMK m.281). İtirazda parametre hataları somut belgelerle gösterilir; gerekirse karşı bilirkişi raporu sunulur. Mahkeme itirazı değerlendirip ek inceleme veya yeni bilirkişi atayabilir.
Tedbirge.ai ile Sürecinizi Takip Edin
Tedbirge bir teknoloji platformudur — avukatlık yapmaz. Avukatınızla anlaştıktan sonra Tedbirge.ai üzerinden dava aşamalarınızı, ihtarnamelerinizi, duruşma takviminizi şeffaf olarak takip edebilirsiniz. Hukuki tavsiye avukatınızdan gelir; teknolojik altyapı bizden.
Yasal Uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki tavsiye değildir. Sizin durumunuza özgü değerlendirme için bir avukatınızla görüşün. Tedbirge.ai bir teknoloji platformudur, avukatlık hizmeti vermez.